Tabletka „Dzień po”
Tabletka „dzień po” to antykoncepcja awaryjna stosowana po stosunku bez zabezpieczenia lub po zawodności standardowej antykoncepcji (np. pęknięcie prezerwatywy, pominięcie tabletki antykoncepcyjnej). Nie jest to metoda regularnej antykoncepcji — służy wyłącznie jako zabezpieczenie w sytuacji awaryjnej.
W Polsce dostępne są dwa leki: EllaOne (octan uliprystalu, skuteczna do 120 godzin) i Escapelle (lewonorgestrel, skuteczna do 72 godzin). Oba wymagają recepty — ale receptę możesz uzyskać online w ramach konsultacji lekarskiej, bez wizyty u ginekologa.
Czas ma znaczenie — im szybciej weźmiesz tabletkę po stosunku, tym wyższa skuteczność. EllaOne zachowuje wysoką skuteczność przez 5 dni (120h), ale najlepiej przyjąć ją jak najwcześniej. Escapelle jest najskuteczniejsza w ciągu pierwszych 24 godzin.
Antykoncepcja awaryjna
| Cecha | ellaOne | Escapelle |
|---|---|---|
| Substancja czynna | Octan uliprystalu (30 mg) | Lewonorgestrel (1,5 mg) |
| Okno terapeutyczne | Do 120 godzin | Do 72 godzin |
| Skuteczność (do 24h) | ~98% | ~99% |
| Skuteczność (maksymalna) | ~85–90% | ~84% |
| Skutki uboczne | Częstsze | Rzadsze |
| Cena | 90–120 zł | 45–60 zł |
| Karmienie piersią | Przerwa 7 dni | Przerwa 8 godzin |
Która tabletka wybrać? Jeśli upłynęło mniej niż 72 godziny i Twoje BMI jest poniżej 26 — oba leki mają porównywalną skuteczność, a Escapelle jest tańszy. Jeśli upłynęło 72–120 godzin, masz BMI >30, lub chcesz najwyższą możliwą skuteczność — EllaOne jest lepszym wyborem. W razie wątpliwości — lekarz w ramach konsultacji dobierze odpowiedni preparat.
Rodzaje antykoncepcji awaryjnej
W aptekach, w ramach antykoncepcji awaryjnej, dostępne są dwa rodzaje tabletek „dzień po”. Sposób ich działania jest bardzo podobny. Różnią się okresem po stosunku, w jakim zapewniają skuteczność. Są to:
- EllaOne — zawiera substancję czynną w postaci octanu uliprystalu. Tabletkę przyjmuje się do 120 godzin (5 dni) po stosunku. Jej skuteczność oceniana jest na 97,9 do 99,1%.
- Escapelle — bazuje na działaniu lewonorgestrelu.Tabletką przyjmuje się do 72 godzin po stosunku. Jej skuteczność oceniana jest na 96,9 do 99,4%.
UWAGA! W antykoncepcji awaryjnej istotny jest czas przyjęcia pigułki „dzień po”. Nie należy przekraczać wyznaczonych przez producenta ram czasowych. Po wystąpieniu wymiotów lub biegunki tuż po przyjęciu leku należy przyjąć drugą dawkę.
Antykoncepcja awaryjna — jak zdobyć receptę na tabletkę „dzień po”?
W antykoncepcji awaryjnej bardzo ważny jest czas przyjęcia tabletki „dzień po”. Niekiedy staje się to poważnym problemem dla Pacjentek. Nie zawsze bowiem jest możliwość udania się do lekarza pierwszego kontaktu, czy ginekologa. Obecnie możliwe jest zamówienie e-recepty na antykoncepcję awaryjną. Zapewnia to MEDTOP. Wystarczy godzina, by zdobyć e-receptę na pigułkę „dzień po” w ramach antykoncepcji awaryjnej. Nie trzeba nawet wychodzić w tym celu z domu. Co należy zrobić?
- wypełnij formularz wskazując nazwę leku;
- opłać konsultację medyczną;
- zaczekaj około 1 godzinę na kod recepty wysłany SMS lub e-receptę na maila;
- udaj się do apteki, gdzie bez problemu zrealizujesz e-receptę na pigułkę „dzień po”.
Zdobycie e-recepty na tabletkę „dzień po” nie jest trudne. Należy jedynie zastosować się do powyższych wymagań. Kod do e-recepty wysyłany jest SMS na wskazany numer telefonu lub adres mailowy. Z pełną dyskrecją. Komfortowo i szybko. E-recepta na antykoncepcję awaryjną traktowana jest bowiem z najwyższym priorytetem. To niezwykle ważne w tak stresującej dla Pacjentki chwili.
Tabletka dzień po — skutki uboczne
Tabletka „dzień po” zawiera wysoką dawkę hormonu, dlatego skutki uboczne są częstsze niż przy regularnej antykoncepcji. Większość objawów jest łagodna i ustępuje w ciągu 24–48 godzin:
– Nudności — u ok. 15–20% kobiet. Jeśli wymioty wystąpią w ciągu 3 godzin po przyjęciu tabletki — weź drugą dawkę (skontaktuj się z lekarzem)
– Ból głowy — u ok. 15%
– Ból podbrzusza — u ok. 10–15%
– Zmęczenie, zawroty głowy — u ok. 5–10%
– Bolesność piersi — u ok. 5%
– Zaburzenia miesiączki — miesiączka może przyjść wcześniej lub później o kilka dni do 2 tygodni. To normalne i nie oznacza problemu zdrowotnego
Ważne: Jeśli miesiączka nie pojawi się w ciągu 3 tygodni od przyjęcia tabletki — wykonaj test ciążowy. Opóźnienie o kilka dni jest normalne, ale 3 tygodnie wymagają weryfikacji.
Kiedy NIE stosować tabletki dzień po — przeciwwskazania
Bezwzględne przeciwwskazania są nieliczne:
– Potwierdzona ciąża — tabletka nie przerywa ciąży, ale nie ma sensu jej przyjmować
– Alergia na substancję czynną (octan uliprystalu / lewonorgestrel)
– Ciężka niewydolność wątroby
– Ciężka astma leczona doustnymi glikokortykoidami (dotyczy EllaOne — uliprystal wpływa na receptor progesteronowy)
Nie są przeciwwskazaniem: karmienie piersią (tylko przerwa — 7 dni dla EllaOne, 8h dla Escapelle), otyłość (choć skuteczność Escapelle spada przy BMI >26), stosowanie regularnej antykoncepcji (ale po EllaOne odczekaj 5 dni przed wznowieniem tabletek).
Ile kosztuje tabletka dzień po?
Tabletki „dzień po” nie są refundowane — płacisz 100% ceny leku. Koszt składa się z dwóch elementów: konsultacji lekarskiej (recepta) + ceny leku w aptece.
Całkowity koszt:
– EllaOne: konsultacja 59.99 zł + lek 90–140 zł w aptece = łącznie ok. 150–200 zł
– Escapelle: konsultacja 59.99 zł + lek 45–70 zł w aptece = łącznie ok. 105–130 zł
Cena leku różni się między aptekami — warto sprawdzić na ktomalek.pl lub GdziePoLek.pl. Niektóre apteki internetowe oferują niższe ceny, ale pamiętaj, że czas ma znaczenie — kup lek w najbliższej aptece stacjonarnej, nie czekając na dostawę.
Najczęstsze pytania - FAQ
Tak. W Polsce obie tabletki „dzień po” — EllaOne (octan uliprystalu) i Escapelle (lewonorgestrel) — wymagają recepty lekarskiej. Receptę może wystawić każdy lekarz, nie tylko ginekolog. W Medtop receptę uzyskasz online w ciągu 30 minut, bez wizyty w przychodni.
Jak najszybciej po stosunku bez zabezpieczenia. EllaOne jest skuteczna do 120 godzin (5 dni), Escapelle do 72 godzin (3 dni). Skuteczność obu leków spada z każdą godziną — najwyższa jest w ciągu pierwszych 24 godzin. Nie odkładaj decyzji na później.
Koszt składa się z dwóch elementów: konsultacji lekarskiej (59,99 zł w Medtop) oraz ceny leku w aptece. EllaOne kosztuje 90–140 zł, Escapelle 45–70 zł. Łącznie: ok. 105–130 zł (Escapelle) lub 150–200 zł (EllaOne). Tabletki „dzień po” nie są refundowane przez NFZ.
Jeśli od stosunku minęło mniej niż 72 godziny i Twoje BMI jest poniżej 26 — oba leki mają porównywalną skuteczność, a Escapelle jest tańszy. Jeśli minęło 72–120 godzin, masz BMI powyżej 30 lub chcesz najwyższą możliwą skuteczność — EllaOne jest lepszym wyborem. W razie wątpliwości lekarz w ramach konsultacji dobierze odpowiedni preparat.
EllaOne zachowuje skuteczność lepiej niż Escapelle u kobiet z wyższym BMI. Badania wskazują, że skuteczność Escapelle (lewonorgestrel) spada istotnie przy BMI powyżej 26. Dla kobiet z BMI powyżej 30 zalecana jest EllaOne. Przy BMI powyżej 35 warto skonsultować się z lekarzem o alternatywnych metodach, np. wkładce domacicznej miedzianej.
Nie. Tabletka „dzień po” działa przez opóźnienie lub zablokowanie owulacji — zapobiega zapłodnieniu. Jeśli do zagnieżdżenia zarodka już doszło, tabletka nie zadziała i nie przerywa ciąży. Nie jest to środek aborcyjny.
Najczęstsze to nudności (u ok. 15–20% kobiet), ból głowy, ból podbrzusza, zmęczenie i zaburzenia miesiączki. Objawy są zwykle łagodne i ustępują w ciągu 24–48 godzin. Miesiączka po tabletce może przyjść wcześniej lub później o kilka dni do 2 tygodni — to normalne.
Jeśli wymioty wystąpiły w ciągu 3 godzin od połknięcia tabletki, lek mógł się nie wchłonąć — potrzebujesz drugiej dawki (nowa recepta i nowe opakowanie). Jeśli wymioty nastąpiły po ponad 3 godzinach, lek zdążył się wchłonąć i działa normalnie.
Tak, z przerwą. Po Escapelle przerwa wynosi minimum 8 godzin — odciągnij i wylej mleko w tym czasie. Po EllaOne przerwa wynosi 7 dni, ponieważ uliprystal przenika do mleka matki. W czasie przerwy karm dziecko mlekiem wcześniej odciągniętym lub modyfikowanym.
Nie od razu. EllaOne blokuje receptor progesteronowy — jeśli zaczniesz tabletki antykoncepcyjne natychmiast, osłabisz działanie EllaOne. Odczekaj 5 dni i w tym czasie stosuj prezerwatywy. Potem wznów tabletki antykoncepcyjne normalnie. Po Escapelle takiej przerwy nie ma — możesz wrócić do tabletek od razu.
Tak. Miesiączka po tabletce „dzień po” może przyjść wcześniej lub później o kilka dni do nawet 2 tygodni. To normalna reakcja organizmu na wysoką dawkę hormonu. Jeśli miesiączka nie pojawi się w ciągu 3 tygodni od przyjęcia tabletki, wykonaj test ciążowy.
Nie ma formalnego limitu medycznego — lek jest bezpieczny nawet przy wielokrotnym stosowaniu. Jednak tabletka „dzień po” nie powinna zastępować regularnej antykoncepcji. Jest mniej skuteczna (84–98% vs ponad 99% przy regularnych tabletkach) i droższa. Jeśli potrzebujesz jej częściej niż 2–3 razy w roku, porozmawiaj z lekarzem o stałej antykoncepcji.
