„Tabletki wczesnoporonne” — mit o ellaOne
Fraza 350 vol. — wymaga jasnej odpowiedzi:
EllaOne NIE jest tabletką wczesnoporonną. Uliprystal opóźnia owulację — zapobiega zapłodnieniu (nie ma co przerywać, bo ciąży jeszcze nie ma). Nie działa jak mifepristone (RU-486 — prawdziwy lek aborcyjny, blokuje progesteron w ustalonej ciąży → poronienie). Uliprystal w dawce 30 mg (ellaOne) nie ma zdolności do przerwania implantowanej ciąży.
Zamieszanie wynika z tego, że uliprystal w wyższych dawkach (200 mg — Esmya) jest stosowany na mięśniaki macicy i ma silniejszy wpływ na endometrium. Ale: 30 mg (ellaOne) ≠ 200 mg (Esmya) — inna dawka, inny efekt, inne wskazanie.
EMA, WHO, FIGO, ACOG: ellaOne = antykoncepcja awaryjna, nie aborcja. Stanowisko jednoznaczne.
Skuteczność — dane kliniczne
Badanie HRA Pharma (2010, Lancet): ellaOne vs lewonorgestrel, 1 696 kobiet:
- EllaOne: 1,8% ciąż (na 100 kobiet stosujących)
- Lewonorgestrel: 2,6% ciąż
- Różnica: ellaOne 30% skuteczniejsza vs lewonorgestrel
- Przewaga rośnie z czasem: po 72h ellaOne nadal działa, lewonorgestrel praktycznie nie
Przy wyższej masie ciała: Analiza Glasier (2011): skuteczność lewonorgestrelu spada powyżej BMI 26 (waga ~70 kg). EllaOne: utrzymana do BMI ~35 (waga ~85 kg). Powyżej 85 kg: obie mniej skuteczne → wkładka domaciczna z miedzią (IUD) = najskuteczniejsza (99%+, niezależnie od masy).
Skutki uboczne
Najczęstsze (10–20%): Ból głowy (15–20%), nudności (10–15%), ból podbrzusza (10%), dysmenorrhea (ból przy miesiączce — 5–10%), zmęczenie (5%).
Ważne ale niegroźne: Opóźnienie miesiączki (do 7 dni — częste), plamienie (kilka dni po tabletce), tkliwość piersi.
Poważne: Praktycznie brak. EllaOne jest bezpieczna — jednorazowa dawka, szybko eliminowana z organizmu. WHO: bezpieczna nawet przy powtórnym użyciu w tym samym cyklu (choć: nie zalecane jako regularna metoda).
Czy ellaOne jest bez recepty
Od 2024 r. OTC dla osób powyżej 18 lat (identycznie jak Escapelle). Kupujesz w aptece — farmaceuta wydaje z zaplecza. Osoby 15–17 lat: na receptę (e-recepta w teleporadzie 15–30 min).
Farmaceuta nie ma prawa odmówić sprzedaży osobie pełnoletniej.
Cena ellaOne
| Preparat | Cena |
|---|
| EllaOne (octan uliprystalu 30 mg, 1 tabletka) | 80–140 zł |
| Escapelle (lewonorgestrel 1,5 mg, 1 tabletka) — porównanie | 40–80 zł |
EllaOne jest 2× droższa niż Escapelle — ale: skuteczniejsza, działa dłużej (120h vs 72h), lepsza przy wyższej wadze. Różnica w cenie: ~40–60 zł — za tę cenę kupujesz dodatkowe 48 godzin okna czasowego i wyższą skuteczność.
EllaOne a karmienie piersią
Przerwa 7 dni — uliprystal przenika do mleka. Po ellaOne: odciągnij i wyrzuć mleko przez 7 dni. Po 7 dniach: normalnie karm. To jest główna wada ellaOne vs Escapelle (8h przerwy). Przy karmieniu: Escapelle wygodniejsza (jeśli w oknie 72h).
EllaOne a wkładka domaciczna (IUD)
Wkładka z miedzią (IUD) = najskuteczniejsza metoda antykoncepcji awaryjnej (99%+). Niezależna od masy ciała, niezależna od fazy cyklu, działa do 5 dni po stosunku. Wymaga założenia przez ginekologa. Dodatkowa korzyść: po założeniu działa jako antykoncepcja 5–10 lat.
Kiedy IUD zamiast ellaOne: Waga powyżej 85 kg (ellaOne mniej skuteczna). Chcesz najwyższą możliwą skuteczność (99% vs ~85%). Chcesz długoterminową antykoncepcję (IUD = 5–10 lat). Masz dostęp do ginekologa w ciągu 5 dni.
E-recepta na ellaOne
Osoby 18+: OTC (bez recepty — apteka). Osoby 15–17: lekarz w teleporadzie wystawia e-receptę w 15–30 minut.
Informacje zawarte w artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. EllaOne (uliprystal 30 mg) = antykoncepcja awaryjna do 120h. OTC dla 18+. Cena 80–140 zł. Nie jest tabletką poronną (blokuje owulację — nie przerywa ciąży). Skuteczniejsza niż Escapelle po 48h i przy wadze powyżej 70 kg. Karmienie: przerwa 7 dni. Miesiączka opóźniona powyżej 7 dni → test ciążowy.
Źródła:
- ChPL ellaOne. EMA / Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych.
- Glasier, A. F. et al. (2010). Ulipristal acetate versus levonorgestrel for emergency contraception. The Lancet, 375(9714), 555–562.
- FSRH (2023). Emergency Contraception — Clinical Guideline.
- WHO (2018). Emergency contraception — Fact sheet.
