Escapelle vs ellaOne — porównanie
| Cecha | Escapelle (lewonorgestrel) | ellaOne (octan uliprystalu) |
|---|
| Substancja | Lewonorgestrel 1,5 mg | Octan uliprystalu 30 mg |
| Okno czasowe | Do 72h (3 dni) | Do 120h (5 dni!) |
| Skuteczność w 72h | ~58% (spada szybko) | ~85% (spada wolniej) |
| Mechanizm | Opóźnia owulację | Opóźnia owulację (silniej — działa nawet tuż przed owulacją, gdy lewonorgestrel już nie) |
| Recepta (18+) | OTC (bez recepty) | OTC (bez recepty) |
| Cena | 40–80 zł | 80–140 zł |
| Waga (wpływ na skuteczność) | Skuteczność spada przy masie powyżej 70 kg | Skuteczność lepsza powyżej 70 kg |
| Interakcja z pigułką | Brak (możesz kontynuować pigułkę od razu) | Tak! Po ellaOne: prezerwatywy 7 dni zanim pigułka znów działa |
| Karmienie piersią | Bezpieczna (pomiń karmienie 8h) | Pomiń karmienie 7 dni |
Kiedy Escapelle: Do 72h od stosunku. Waga poniżej 70 kg. Tańsza (40–80 zł). Karmienie piersią (krótsza przerwa). Bierzesz pigułkę antykoncepcyjną (możesz kontynuować od razu).
Kiedy ellaOne: Powyżej 48h (Escapelle coraz słabsza → ellaOne nadal ~85%). Waga powyżej 70 kg (ellaOne skuteczniejsza). Powyżej 72h (jedyna opcja farmakologiczna do 120h). Chcesz najwyższą skuteczność.
Ile kosztuje tabletka dzień po
Fraza 3 100 vol. łącznie:
| Preparat | Cena |
|---|
| Escapelle (lewonorgestrel 1,5 mg) | 40–80 zł |
| ellaOne (octan uliprystalu 30 mg) | 80–140 zł |
| Zamienniki lewonorgestrelu (Postinor Duo, Icona) | 35–70 zł |
Ceny zależą od apteki — porównuj (różnice do 20–30 zł). W aptece dyżurnej (noc/weekend): cena identyczna jak w dzień.
Skutki uboczne
Najczęstsze (10–20%): Nudności (15–20% — jeśli wymioty do 3h po tabletce → weź kolejną dawkę). Ból głowy (10%). Ból podbrzusza (5–10%). Nieregularne krwawienie — miesiączka może się opóźnić lub przyspieszyć o kilka dni (do 7 dni). Plamienie między miesiączkami.
Ważne ale niegroźne: Tkliwość piersi. Zmęczenie. Zawroty głowy. Biegunka. Wszystkie efekty są przejściowe (1–3 dni) i ustępują samoistnie.
Poważne: Praktycznie brak. Escapelle jest bardzo bezpieczna — WHO uznaje ją za jeden z najbezpieczniejszych leków OTC. Nie ma przeciwwskazań bezwzględnych (nawet kobiety z zakrzepicą w wywiadzie mogą ją brać — jednorazowa dawka ≠ codzienna pigułka). Jedyne przeciwwskazanie: Potwierdzona ciąża (bo: bezcelowa — nie działa na istniejącą ciążę, nie przerywa ciąży).
Czy tabletka dzień po jest bezpieczna
Fraza 900 vol. — odpowiedź: tak, bardzo bezpieczna.
Lewonorgestrel (Escapelle) jest stosowany od ponad 40 lat na świecie. WHO umieściła go na liście leków podstawowych (Essential Medicines). Miliard+ dawek podanych globalnie. Brak udowodnionego wpływu na przyszłą płodność (badania: kobiety zachodzą w ciążę normalnie po użyciu). Brak wpływu na istniejącą ciążę (jeśli weźmiesz nie wiedząc, że jesteś w ciąży → ciąża rozwija się normalnie, brak wad u płodu). Jednorazowa dawka 1,5 mg = efekty krótkotrwałe (lek eliminowany z organizmu w 24–48h).
Nie jest „bomba hormonalną” — to mit. 1,5 mg lewonorgestrelu = dawka porównywalna z 10 dniami codziennej pigułki antykoncepcyjnej (0,15 mg/dobę × 10 = 1,5 mg). Różnica: dostajesz tę dawkę na raz (nie rozłożoną w czasie) — stąd nudności/bóle głowy, ale: nie jest to niebezpieczne.
Nie stosuj jako regularną antykoncepcję — Escapelle jest na sytuacje awaryjne (pęknięta prezerwatywa, pominięta pigułka). Nie zamiast codziennej antykoncepcji: jest mniej skuteczna (58–99% per użycie vs 99%+ pigułka codzienna), ma więcej efektów ubocznych niż codzienna pigułka i jest droższa per stosowanie. Na regularną antykoncepcję: pigułka, wkładka, implant — lekarz w teleporadzie.
Waga a skuteczność — ważna kwestia
Escapelle (lewonorgestrel): Skuteczność spada przy masie ciała powyżej 70 kg i jest niepewna powyżej 80 kg. Przy BMI powyżej 30: rozważ ellaOne (skuteczniejsza u kobiet z wyższą masą) lub wkładkę domaciczną z miedzią (IUD — najskuteczniejsza metoda antykoncepcji awaryjnej: 99%+ niezależnie od masy, ale: wymaga założenia przez lekarza w ciągu 5 dni).
ellaOne (uliprystal): Skuteczność lepiej utrzymana przy wyższej masie (ale: też nie idealna powyżej 85 kg).
Wkładka z miedzią (IUD): Najskuteczniejsza metoda antykoncepcji awaryjnej (99%+) — niezależna od masy ciała, niezależna od czasu owulacji, działa do 5 dni po stosunku. Wymaga wizyty u ginekologa (założenie IUD). Dodatkowa korzyść: po założeniu działa jako antykoncepcja przez 5–10 lat.
Escapelle a karmienie piersią
Bezpieczna — lewonorgestrel przenika do mleka w minimalnych ilościach. Zalecenie: pomiń karmienie na 8 godzin po tabletce (odciągnij i wyrzuć mleko). Po 8h: normalnie karm. Porównanie: ellaOne wymaga 7 dni przerwy w karmieniu (dłużej → mniej praktyczne).
Escapelle a kolejna miesiączka
Miesiączka po Escapelle może być: punktualna (normalnie), wcześniejsza (o 1–7 dni — częste), opóźniona (o 1–7 dni — częste; jeśli powyżej 7 dni opóźnienia → test ciążowy!). Obfitsza lub skąpsza niż zwykle (jednorazowe). Następny cykl: normalny (Escapelle nie zaburza cyklów trwale).
Jeśli miesiączka nie pojawia się do 7 dni po spodziewanym terminie → zrób test ciążowy (Escapelle nie jest 100% skuteczna — jeśli nie zadziałała → ciąża).
Zamienniki Escapelle
| Preparat | Substancja | Cena |
|---|
| Escapelle (Gedeon Richter) | Lewonorgestrel 1,5 mg | 40–80 zł |
| Postinor Duo | Lewonorgestrel 0,75 mg × 2 tabletki | 35–60 zł |
| Icona | Lewonorgestrel 1,5 mg | 35–70 zł |
| ellaOne (inna substancja) | Octan uliprystalu 30 mg | 80–140 zł |
Postinor Duo vs Escapelle: Postinor = 2 tabletki po 0,75 mg (bierz obie naraz lub: 1 + 1 po 12h). Escapelle = 1 tabletka 1,5 mg (wygodniej — jedna dawka). Łączna dawka: identyczna (1,5 mg). Skuteczność: identyczna. Escapelle wygodniejsza (1 tabletka vs 2).
E-recepta na Escapelle
Osoby powyżej 18 lat: Nie potrzebują recepty — Escapelle OTC w aptece.
Osoby 15–17 lat: Lekarz w teleporadzie wystawia e-receptę w 15–30 minut. Lekarz ocenia wiek (powyżej 15 → recepta; poniżej 15 → z opiekunem). Nie ocenia „moralności” — to decyzja medyczna. E-recepta → apteka → Escapelle.
Informacje zawarte w artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Escapelle (lewonorgestrel 1,5 mg) to antykoncepcja awaryjna — do 72h po stosunku (im szybciej, tym lepiej). Od 2024 r. OTC dla 18+. Cena 40–80 zł. Nie jest tabletką poronną (opóźnia owulację — nie przerywa ciąży). Bardzo bezpieczna (WHO Essential Medicine). Nudności przejściowe. Waga powyżej 70 kg → rozważ ellaOne. Miesiączka opóźniona powyżej 7 dni → test ciążowy.
Źródła:
- ChPL Escapelle. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych.
- WHO (2018). Emergency contraception — Fact sheet.
- FSRH (2023). Emergency Contraception — Clinical Guideline.
- ACOG (2015). Practice Bulletin: Emergency Contraception.
