Plastry antykoncepcyjne Evra — jak stosować, skuteczność, skutki uboczne i cena

Plaster antykoncepcyjny Evra to metoda hormonalnej antykoncepcji, w której hormony (norelgestromin + etynyloestradiol) przenikają przez skórę do krwiobiegu. Plaster zmienia się raz w tygodniu przez 3 tygodnie, potem 1 tydzień przerwy. Skuteczność przy prawidłowym stosowaniu: wskaźnik Pearla 0,3 (porównywalny z tabletkami). Główna zaleta vs tabletki: nie musisz pamiętać o codziennym przyjmowaniu leku — wymiana co 7 dni zamiast codziennej pigułki. Evra jest dostępna na receptę, cena: 40–80 zł za opakowanie (3 plastry na 1 cykl).

Skład i mechanizm działania

Każdy plaster Evra zawiera:

  • Norelgestromin 6 mg (uwalnia ~150 μg/dobę) — progestagen, aktywny metabolit norgestymatu
  • Etynyloestradiol 0,6 mg (uwalnia ~20 μg/dobę) — syntetyczny estrogen

Trzy mechanizmy antykoncepcyjne:

1. Hamowanie owulacji — norelgestromin i etynyloestradiol hamują wydzielanie gonadotropin (FSH i LH) z przysadki → brak piku LH → jajeczko nie jest uwalniane z jajnika. To główny mechanizm.

2. Zagęszczenie śluzu szyjkowego — norelgestromin zmienia konsystencję śluzu w szyjce macicy na gęsty, lepki → plemniki nie mogą przeniknąć do jamy macicy.

3. Zmiana endometrium — śluzówka macicy staje się cieńsza i mniej podatna na zagnieżdżenie zarodka. To mechanizm dodatkowy (backup).

System transdermalny (przez skórę) zapewnia stałe, równomierne uwalnianie hormonów — bez skoków i spadków, jakie mogą wystąpić przy tabletkach (np. gdy bierzesz tabletkę o różnych porach). To przekłada się na stabilniejszy poziom hormonów we krwi i mniej objawów międzymiesiączkowych (plamienie, wahania nastroju).

Jak stosować plastry Evra — krok po kroku

Schemat 3+1 (3 tygodnie z plastrem + 1 tydzień przerwy)

TydzieńCo robić
Tydzień 1Przyklej pierwszy plaster w 1. dniu miesiączki (lub w pierwszą niedzielę po miesiączce — „Sunday start”). Zanotuj ten dzień — to Twój „dzień wymiany”
Tydzień 2Zdejmij stary plaster, przyklej nowy — w ten sam dzień tygodnia co w tygodniu 1
Tydzień 3Zdejmij stary, przyklej nowy — znowu ten sam dzień
Tydzień 4Zdejmij plaster. Tydzień bez plastra. W tym czasie pojawi się krwawienie z odstawienia (jak przy tablatkach). Po 7 dniach przerwy — przyklej nowy plaster i rozpocznij kolejny cykl

Gdzie przyklejać

Przyklej na czystą, suchą, nieowłosioną skórę. Dobre miejsca: pośladek, brzuch, zewnętrzna strona ramienia, górna część pleców. Nie przyklejaj: na piersi, na podrażnioną/uszkodzoną skórę, na miejsca, gdzie ubranie będzie ścierać plaster. Zmieniaj miejsce co tydzień (np. tydzień 1: ramię, tydzień 2: brzuch, tydzień 3: pośladek) — zmniejsza podrażnienie skóry.

Praktyczne wskazówki

  • Nie nakładaj kremów, balsamów, olejków w miejscu przyklejania — osłabiają przyczepność
  • Plaster jest wodoodporny — możesz się kąpać, pływać, uprawiać sport. Ale sprawdzaj codziennie czy dobrze trzyma
  • Jeśli brzeg plastra się odkleił — dociśnij. Jeśli nie trzyma się po dociśnięciu — wymień na nowy (nie próbuj przykleić taśmą). Nowy plaster nie zmienia dnia wymiany
  • Zużyty plaster złóż na pół (częścią klejącą do wewnątrz) i wyrzuć do śmieci — nie do toalety

Co robić gdy zapomnisz o wymianie lub plaster się odklei

To kluczowa informacja, której brakuje w większości artykułów o Evra:

Plaster odkleil się na <24 godziny

Przyklej go ponownie (jeśli trzyma) lub wymień na nowy. Nie zmienia się dzień wymiany. Dodatkowa antykoncepcja (prezerwatywa) NIE jest potrzebna.

Plaster odkleil się na >24 godziny LUB nie wiesz jak długo

Przyklej nowy plaster natychmiast. To staje się nowym „dniem wymiany”. Stosuj dodatkową antykoncepcję (prezerwatywa) przez 7 dni. Jeśli odpadnięcie dotyczyło tygodnia 3 → pomiń tydzień przerwy i od razu przyklej nowy plaster (nowy cykl).

Zapomniałaś wymienić plaster — tydzień 2 lub 3

OpóźnienieCo robić
≤48 godzin (≤2 dni)Wymień natychmiast. Kolejna wymiana w normalnym dniu. Dodatkowa antykoncepcja nie jest potrzebna
>48 godzin (>2 dni)Wymień natychmiast — nowy „dzień wymiany”. Prezerwatywa przez 7 dni. Jeśli to tydzień 3 — pomiń przerwę

Zapomniałaś zdjąć plaster po tygodniu 3 (przedłużona przerwa >7 dni)

Przyklej nowy plaster natychmiast (nowy cykl). Prezerwatywa przez 7 dni. Rozważ test ciążowy jeśli miałaś stosunek w czasie przedłużonej przerwy.

Plastry Evra – Skuteczność i Stosowanie

Skuteczność — wskaźnik Pearla i porównanie z innymi metodami

MetodaPearl (prawidłowe stosowanie)Pearl (typowe stosowanie)Wymiana/dawka
Plaster Evra0,30,9Co 7 dni
Tabletki dwuskładnikowe0,37–9Codziennie
Krążek NuvaRing0,37–9Co 3 tygodnie
Implant (Implanon)0,050,05Co 3 lata
Wkładka hormonalna (Mirena)0,20,2Co 5 lat
Prezerwatywa męska213Każdy stosunek

Kluczowy wniosek: Przy prawidłowym stosowaniu plaster jest tak samo skuteczny jak tabletki (Pearl 0,3). Ale przy typowym stosowaniu plaster ma Pearl 0,9 vs 7–9 dla tabletek — bo łatwiej pamiętać o cotygodniowej wymianie niż o codziennej tabletce. To jest główna przewaga plastra.

Kiedy skuteczność spada

  • Masa ciała >90 kg — badania sugerują obniżoną skuteczność przy masie ciała powyżej 90 kg. Producent (Janssen) zaleca ostrożność. Przy BMI >30 rozważ alternatywę (wkładka, implant)
  • Leki indukujące enzymy wątrobowe — ryfampicyna, leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital), preparaty z dziurawcem. Przyspieszają metabolizm hormonów → obniżona skuteczność
  • Nieprawidłowe stosowanie — odpadnięcie plastra >24h, opóźnienie wymiany >48h, przedłużona przerwa >7 dni

Skutki uboczne — czego się spodziewać

Częste (dotyczą >10% użytkowniczek)

  • Podrażnienie skóry w miejscu przyklejenia — zaczerwienienie, świąd. Najczęstszy objaw specyficzny dla plastra (nie występuje przy tabletkach). Zmieniaj miejsce przyklejania co tydzień
  • Ból i tkliwość piersi — u ~20%. Zwykle ustępuje po 2–3 cyklach
  • Ból głowy — u ~20%
  • Nudności — u ~15%. Rzadziej niż przy tabletkach (stabilniejsze uwalnianie hormonów)

Niezbyt częste (1–10%)

  • Wahania nastroju, drażliwość
  • Plamienie między miesiączkami (breakthrough bleeding) — częstsze w pierwszych 2 cyklach
  • Przyrost masy ciała (~0,5–1 kg — retencja wody, nie tłuszcz)
  • Obniżone libido

Rzadkie, ale poważne

  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE) — zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna. Ryzyko ~6–8/10 000 kobiet/rok (vs ~2/10 000 u kobiet niestosujących antykoncepcji hormonalnej). Ryzyko porównywalne z tabletkami zawierającymi norelgestromin/norgestymat. Wyższe ryzyko: palenie >35 r.ż., otyłość, unieruchomienie, zakrzepica w wywiadzie rodzinnym
  • Tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa — zawał, udar. Bardzo rzadkie, ale ryzyko wzrasta u palaczek >35 r.ż.
Aplikacja do Konsultacji Medycznych
Zamawiaj Taniej Konsultacje w Naszej Aplikacji

Zyskaj pełną kontrolę nad swoim zdrowiem – gdziekolwiek jesteś!
Nasza aplikacja mobilna to szybki dostęp do konsultacji lekarskich – zawsze pod ręką, bez zbędnych formalności.

Dlaczego warto pobrać aplikację?

Nawet do 50% taniej – specjalne ceny tylko dla użytkowników aplikacji

Pełna wygoda – wszystko załatwisz w kilka kliknięć, bez logowania przez przeglądarkę

Zawsze pod ręką –  historia konsultacji i powiadomienia w jednym miejscu

Bezpieczeństwo i dyskrecja – Twoje dane są chronione, a proces w pełni zgodny z przepisami

Szybkość działania – wypełnij formularz, odbierz i zrealizuj ją w najbliższej aptece

Nie trać czasu – pobierz aplikację

Zadbaj o swoje zdrowie na własnych zasadach!

E-Recepta Pilna
Tabletka „Dzień po”

Przeciwwskazania — kto NIE powinien stosować Evra

Bezwzględne przeciwwskazania (takie same jak dla tabletek dwuskładnikowych):

  • Zakrzepica żylna lub tętnicza (w tym w wywiadzie)
  • Czynniki ryzyka zakrzepicy: palenie tytoniu + wiek >35 lat, ciężkie nadciśnienie (>160/100), cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dziedziczna trombofilia
  • Rak piersi (aktywny lub w wywiadzie)
  • Ciężka choroba wątroby, aktywne zapalenie wątroby
  • Migrena z aurą (w dowolnym wieku)
  • Ciąża, karmienie piersią (<6 tygodni po porodzie)
  • Masa ciała >90 kg (względne przeciwwskazanie — obniżona skuteczność)

Nie są przeciwwskazaniem: migrena bez aury (<35 r.ż.), depresja w wywiadzie (monituruj nastrój), żylaki kończyn dolnych (bez zakrzepicy), otyłość BMI 30–35 (ale >90 kg → rozważ alternatywę).

Plastry Evra vs tabletki vs krążek — porównanie

AspektPlaster EvraTabletki dwuskładnikoweKrążek NuvaRing
Częstość stosowaniaCo 7 dniCodziennieCo 3 tygodnie
Ryzyko zapomnieniaNiskieWysokieBardzo niskie
Pearl (typowe)0,97–97–9
WidocznośćPlaster widoczny na skórzeBrakNiewidoczny
Podrażnienie skóryTak (~10%)NieNie
Wpływ na GIBrak (hormony przez skórę)Nudności, wymioty mogą obniżyć skutecznośćBrak
Cena/cykl40–80 zł20–60 zł50–80 zł
Zaleta unikalnaNie obniża skuteczności przy wymiotach/biegunceNajtańsza, największy wybór preparatówNajrzadsze stosowanie (co 3 tyg.)

Kiedy plaster jest lepszy niż tabletki:

  • Zapominasz o codziennej tabletce
  • Masz problemy żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka → tabletka się nie wchłania → obniżona skuteczność. Plaster wchłania się przez skórę, omijając GI)
  • Chcesz stabilniejszego poziomu hormonów (mniej plamień, wahań nastroju)

Cena i dostępność w Polsce

ProduktOpakowanieCenaRefundacja
Evra (oryginał, Janssen)9 plastrów (3 cykle)120–200 zł❌ Nie
Evra (oryginał, Janssen)3 plastry (1 cykl)40–80 zł❌ Nie

Evra nie jest refundowana przez NFZ. Koszt miesięczny (40–80 zł) jest porównywalny z tabletkami antykoncepcyjnymi średniej półki (Yasmin 35–55 zł, Belara 25–40 zł). Opakowanie na 3 cykle (9 plastrów) jest ekonomiczniejsze niż kupowanie po 3 sztuki.

E-recepta na plastry Evra

Plastry Evra wymagają recepty. Receptę może wystawić ginekolog, internista lub lekarz POZ — także w ramach teleporady. Przed pierwszym przepisaniem lekarz powinien zebrać wywiad (wiek, palenie, migreny, zakrzepica w rodzinie, masa ciała) i ocenić przeciwwskazania.

W Medtop lekarz przeprowadza konsultację online, ocenia profil ryzyka i wystawia e-receptę na Evra. E-recepta trafia na e-mail w ciągu 30 minut. Przy kontynuacji (kolejne opakowania) — teleporada bez wizyty stacjonarnej.


Informacje zawarte w artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji ginekologicznej. Przed rozpoczęciem antykoncepcji hormonalnej lekarz powinien ocenić indywidualne ryzyko zakrzepowe. Przy objawach zakrzepicy (nagły ból/obrzęk nogi, duszność, ból w klatce piersiowej) — zadzwoń na pogotowie.

Źródła:

  1. WHO (2015). Medical eligibility criteria for contraceptive use, 5th edition. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789241549158
  2. Zieman, M., Guillebaud, J., Weisberg, E., Shangold, G. A., Fisher, A. C., & Creasy, G. W. (2002). Contraceptive efficacy and cycle control with the Ortho Evra/Evra transdermal system: the analysis of pooled data. Fertility and Sterility, 77(2 Suppl 2), S13–S18. https://doi.org/10.1016/s0015-0282(01)03275-7
  3. Jick, S. S., Kaye, J. A., Russmann, S., & Jick, H. (2006). Risk of nonfatal venous thromboembolism with oral contraceptives containing norgestimate or desogestrel compared with oral contraceptives containing levonorgestrel. Contraception, 73(6), 566–570. https://doi.org/10.1016/j.contraception.2006.01.001
  4. Lopez, L. M., Grimes, D. A., Gallo, M. F., Stockton, L. L., & Schulz, K. F. (2013). Skin patch and vaginal ring versus combined oral contraceptives for contraception. Cochrane Database of Systematic Reviews, (4), CD003552. https://doi.org/10.1002/14651858.CD003552.pub4
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego — EVRA, system transdermalny. Janssen-Cilag International NV. EMA.

Najczęstsze pytania - FAQ​

Przy prawidłowym stosowaniu wskaźnik Pearla wynosi 0,3 (tak samo jak tabletki). Przy typowym stosowaniu: Pearl 0,9 — lepiej niż tabletki (7–9), bo łatwiej pamiętać o cotygodniowej wymianie niż o codziennej pigułce.

Tak — plaster jest wodoodporny. Możesz się kąpać, pływać, ćwiczyć i korzystać z sauny. Sprawdzaj codziennie czy dobrze trzyma. Jeśli się odklei na mniej niż 24 godziny — przyklej ponownie lub wymień na nowy bez zmiany dnia wymiany.

Przyklej nowy plaster natychmiast — to staje się nowym dniem wymiany. Stosuj prezerwatywy przez 7 dni. Jeśli odpadnięcie dotyczyło trzeciego tygodnia, pomiń przerwę i od razu zacznij nowy cykl.

Niewielki (0,5–1 kg) — to retencja wody, nie przyrost tłuszczu. Ustępuje po 2–3 cyklach. Badania nie wykazały istotnego przyrostu masy ciała przy długotrwałym stosowaniu w porównaniu z tabletkami.

Tak — plaster ma rozmiar ok. 4,5×4,5 cm (cienki, beżowy). Jest widoczny na odsłoniętej skórze. Możesz przyklejać go w miejscach zakrytych ubraniem (pośladek, brzuch pod paskiem, górna część pleców).

40–80 zł za opakowanie na jeden cykl (3 plastry). Opakowanie na 3 cykle (9 plastrów): 120–200 zł. Nie są refundowane przez NFZ.

Tak. Lekarz w ramach teleporady zbiera wywiad (wiek, palenie, migreny, zakrzepica w rodzinie) i wystawia e-receptę na plastry Evra. W Medtop e-recepta trafia na e-mail w ciągu 30 minut. Przy kontynuacji — teleporada bez wizyty stacjonarnej.

Picture of  Redakcja Medtop

Redakcja Medtop

Dbamy o rzetelną, przystępną edukację zdrowotną i wspieramy pacjentów w świadomym podejmowaniu decyzji. Nasze artykuły powstają we współpracy ze specjalistami i mają charakter informacyjny – nie zastępują konsultacji lekarskiej ani indywidualnej diagnozy.
Jeśli masz pytania dotyczące treści, chcesz zgłosić sugestię lub dowiedzieć się więcej, skontaktuj się z nami.

Pobierz Aplikację
aplikacja google play aplikacja app store
Dla użytkownków aplikacji e-recepta 49.99 PLN.